TAGBILARAN CITY, Dec. 05 (PIA)–Dili tinuod ang mikatap nga balita pinaagi sa mga text messages nga ma-unlod ang Bohol kun mokabat na kapin sa 6,000 ang aftershocks human gitay-og sa kusog nga linog ang lalawigan niadtong Oktubre 15.
Apan ang ubang parte sa Bohol, apil na ang syudad sa Tagbilaran, misibog og 55 centimeters paingon sa Cebu.
Kini ang gibutyag ni Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS) Dir. Renato Solidum Jr. atol sa gipahigayong Public Forum on Disasters, Climate Change and Marine Biodiversity nga gipahigayon niadtong Disyembre 4 sa JJ’s Seafood Village, sa syudad sa Tagbilaran.
“Actually, the reason why Bohol is around is because of earthquakes and the faults that move vertically. Why? Because limestones are made up of corals and limestones cover a big part of Bohol,” pasabot ni Solidum.
“Build back better,” pag-aghat ni Solidum sa mga Bol-anon.
Gisugyot sa Phivolcs ang gilay-ong dili mo-ubos sa 5 meters sa matag kilid sa active fault ug likayan ang pagpatukod og mga imprastraktura ibabaw sa active fault trace aron malikayan ang ground rupture hazard.
Sa maong forum, gipasabot sa Director sa Phivolcs nga dili linog ang makapatay apan ang mga mangahagsa nga mga kabalayan o imprastraktura mao nga mahinungdanon gayud nga mosubay sa saktong building standard.
Gipasabot usab sa Philvolcs nga ang mga likido nga nanggawas gikan sa mga liki nga bahin sa lungsod sa Loon gitawag kini nga liquefaction og resulta lamang kini sa linog.
Inay nga mahadlok ug maguol nga maunlod ang isla sa Bohol, gisugyot sa Phivolcs nga kinahanglang magbinantayon gayud ang katawhan sa pagsaka ug paglihok sa yuta sama sa nahitabo sa lungsod sa Maribojoc.
Gitataw usab ni Solidum nga hanap nang molihok pa ang North Bohol Fault, ang hinungdan sa linog niadtong Oktubre 15.
Apan angay magbinantayon gihapon ang katawhan tungod kay aduna pay ubang faults ug bulkan sa ubang dapit sa nasud nga maoy makaingon og linog.
Daghang mga balay, simbahan, tunghaan, tulay ug ubang pampublikong imprastraktura sa Bohol ang nangahugno o nangaguba sa dihang gitay-og sa magnitude 7.2 nga linog ang lalawigan niadtong Oktubre 15. (PIA7-Bohol/ECB)
