MANILA, Mar. 12, 2014 (PIA)–Sa tuig 2016, nagtinguha ang Department of Health (DoH) nga papason sa listahan ang sakit nga malaria isip usa sa makamatay nga sakit sa nasud.
Kini ang gipaniguro ni DoH Assistant Secretary Eric Tayag sa gipahigayong tigom sa Asia Pacific Malaria Elimination Network (APMEN) ning bag-o lang.
Ang APMEN gilangkoban sa mga eksperto gikan sa 14 ka nasud nga adunay positibong programa batok sa malaria.
Sa talaan sa DOH, mikabat sa 46,000 ang naigo sa malaria niadtong 2005, apan mikunhod kini og 83 porsiyento niadtong 2013 o tukma sa kapin 7,000 ka kaso.
Sa 53 ka lalawigan nga may natalang kaso sa malaria kaniadto, 27 niini ang gi-deklarar na nga malaria-free. Ang maong mga lalawigan mao ang Cavite, Batangas, Marinduque, Catanduanes, Albay, Masbate, Sorsogon, Camarines Sur, Iloilo, Aklan, Capiz, Guimaras, Bohol, Cebu, Siquijor, Western Samar, Eastern Samar, Northern Samar, Northern Leyte, Southern Leyte, Biliran, Camiguin, Surigao Del Norte, Benguet, Romblon, Batanes ug Dinagat Islands.
Matud pa ni Tayag nga niadtong niaging tuig, 12 ang natala nga namatay sa sakit nga malaria diin napamatud-ang epektibo ang programa sa gobyerno kalabot niini.
Sa kasamtangan, migawas nga ang lalawigan pa gihapon sa Palawan ang gibantayan sa buhatan kalabot sa malaria, apan nikunhod na ang gidaghanon sa mga nasakit niini.
Mao nga karong summer vacation, gitambagan na usab ni Tayag ang mga mobisita sa maong lalawigan nga mag-amping gayud ug mo-inom dayon og mga tambal batok sa malaria.
Giingong angay usab magpahid og mosquito repellant, mogamit og moskiterong adunay insecticide nga gihatag sa DOH ug kun hilantan, ipahibalo dayon sa dokor nga gikan ang pasyente sa lugar nga adunay malaria.
Samtang gidayeg usab sa World Health Organization (WHO) ang administrasyong Aquino sa pagpatuman og mga programa unsaon pagsumpo sa malaria sa nasud.
Ang malaria makuha sa pinaakan sa lamok nga anopheles nga kasagarang naa sa mga kabukiran ug duol sa baybayon. (PIA7-Bohol/ECB)