TAGBILARAN CITY, Bohol, Aug. 22 (PIA)–Sukwahi sa gituhoan, dili gayud angay butangan og ahos ang samad sa pinaakan og iro o bisan unsang hayop nga gidudahang adunay rabies.
Mao kini ang gitin-aw ni Dr. Stella Marie Lapiz, action officer sa canine rabies sa Bohol Rabies Prevention and Elimination Council (BRPEC) atol sa gipahigayong Media Communication and Advocacy Workshop on Anti-Rabies ning bag-o lamang nga gitambongan sa mga information officers sa mga kalungsoran.
Matud pa ni Dr. Lapiz, angay hugasan gayud pag-ayo diha-diha dayon ang samad sulod sa 10 ka minutos gamit ang sabon ug tubig.
Likayan ang pagpadugo o pagpislit sa pinaakan ug pahiran og alcohol, tinktura de yodo o bisan unsang tambal alang sa samad.
Human niini, adto dayon sa Health Center o Rural Health Unit sa inyong lugar aron mahatagan og referral sa dili pa moadto sa pinakaduol nga Animal Bite Treatment Center (ABTC) aron mahatagan og proteksiyon sa sakit sa rabies.
Dinhi sa lalawigan sa Bohol, aduna kitay lima ka Animal Bite Treatment Centers nga mahimong adtuon sa mga napaakan og iro o bisan unsang hayop nga gidudahang adunay rabies.
Kini ang Gov. Celestino Gallares Memorial Hospital sa syudad sa Tagbilaran; Natalio Castillo Memorial District Hospital sa lungsod sa Loon; Cong. Simeon Toribio Memorial Hospital sa lungsod sa Carmen; Jagna Distrist Hospital sa lungsod sa Jagna; ug ang Garcia Memorial Provincial Hospital sa lungsod sa Talibon.
Angay usab bantayan ang mga timailhan sa iro nga adunay rabies. Usa na niini ang kalit nga pag-usab sa kinaiya o pagpanglihok sama sa kalit nga pag-pangisog o masulob-on, katulgon ug mutago sa ngitngit nga lugar.
Mamaak ang iro sa bisan unsang butang ug magdagan-dagan nga walay direksiyon.
Apil usab sa timailhan ang pagbula-bula sa baba niini o pagtabisay sa laway ug maglisod sa pagtulon sa pagkaon ug pag-inom og tuibg.
Ang uban usab, maparalisa o kalit lamang mamatay nga dili magpakita ug sintomas.
Angay hibaw-an sa katawhan nga ang rabies usa ka matang sa sakit nga angay gayud likayan ug sumpuon. Gani, gihatagan kini og importansiya sa tibuok kalibutan tungod kay syento porsyento nga mataptan niini mamatay gayud. (PIA-Bohol/ecb)