by aimee | Dec 5, 2013 | Headlines, Local News / Bohol Balita
TAGBILARAN CITY, Dec. 05 (PIA)–Dili tinuod ang mikatap nga balita pinaagi sa mga text messages nga ma-unlod ang Bohol kun mokabat na kapin sa 6,000 ang aftershocks human gitay-og sa kusog nga linog ang lalawigan niadtong Oktubre 15.
Apan ang ubang parte sa Bohol, apil na ang syudad sa Tagbilaran, misibog og 55 centimeters paingon sa Cebu.
Kini ang gibutyag ni Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS) Dir. Renato Solidum Jr. atol sa gipahigayong Public Forum on Disasters, Climate Change and Marine Biodiversity nga gipahigayon niadtong Disyembre 4 sa JJ’s Seafood Village, sa syudad sa Tagbilaran.
“Actually, the reason why Bohol is around is because of earthquakes and the faults that move vertically. Why? Because limestones are made up of corals and limestones cover a big part of Bohol,” pasabot ni Solidum.
“Build back better,” pag-aghat ni Solidum sa mga Bol-anon.
Gisugyot sa Phivolcs ang gilay-ong dili mo-ubos sa 5 meters sa matag kilid sa active fault ug likayan ang pagpatukod og mga imprastraktura ibabaw sa active fault trace aron malikayan ang ground rupture hazard.
Sa maong forum, gipasabot sa Director sa Phivolcs nga dili linog ang makapatay apan ang mga mangahagsa nga mga kabalayan o imprastraktura mao nga mahinungdanon gayud nga mosubay sa saktong building standard.
Gipasabot usab sa Philvolcs nga ang mga likido nga nanggawas gikan sa mga liki nga bahin sa lungsod sa Loon gitawag kini nga liquefaction og resulta lamang kini sa linog.
Inay nga mahadlok ug maguol nga maunlod ang isla sa Bohol, gisugyot sa Phivolcs nga kinahanglang magbinantayon gayud ang katawhan sa pagsaka ug paglihok sa yuta sama sa nahitabo sa lungsod sa Maribojoc.
Gitataw usab ni Solidum nga hanap nang molihok pa ang North Bohol Fault, ang hinungdan sa linog niadtong Oktubre 15.
Apan angay magbinantayon gihapon ang katawhan tungod kay aduna pay ubang faults ug bulkan sa ubang dapit sa nasud nga maoy makaingon og linog.
Daghang mga balay, simbahan, tunghaan, tulay ug ubang pampublikong imprastraktura sa Bohol ang nangahugno o nangaguba sa dihang gitay-og sa magnitude 7.2 nga linog ang lalawigan niadtong Oktubre 15. (PIA7-Bohol/ECB)
by aimee | Oct 24, 2013 | Local News / Bohol Balita
SAGBAYAN, Bohol, Oct. 24 (PIA)–Subling nanawagan si Presidente Benigno ‘Noynoy’ Aquino III sa mga Bol-anon nga mamalik na sa ilang mga balay aron mabalik sa normal ang panginabuhi nila.
Ang Presidente didto natulog sa lungsod sa Loon Miyerkoles sa gabii sulod sa usa ka military tent.
Una nang gipahayag sa Presidente nga giseguro na sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) nga dili na mausab pa ang 7.2 nga kusog nga linog nga nahitabo niadtong Oktubre 15.
Bisan nagpadayon pa ang aftershocks hangtud sa duha o tulo ka semana, dili na mausab ang kusog pa nga linog tungod kay nakalihok naman ang fault mao nga wala na’y mahitabong kusog nga lindol, matud pa sa Presidente sa pakighinabi sa media sa Sagbayan.
Gibutyag sa Presidente nga kasamtangang may gihimo nang mapping nga gigamitan og penetrating radar ug gitakdang mahuman kini sa ika-upat nga kuwarter sa 2014.
Apan sa unang kuwarter pa lamang sa 2014, giingong mahuman na kini tungod kay may pagtuon na usab nga gihimo alang sa pagatukorong tugpahanan sa Panglao.
“Sa pamamagitan ninyo (media), mag-aapela rin ako. Marami tayong mga kababayang nag-aalala sa bahay nila. Nasa loob sila ng mga tent, nasa evacuation centers,” matud pa sa Presidente.
Gihangyo sa Presidente kang Gob. Edgar Chatto, sa mga mayor, kun mahimong tabangan kauban sa Department of Public Works and Highways (DPWH) nga mo-agi sa ilang mga structural engineer, municipal engineer, electrical engineer, aron masigurong luwas ang matag panimalay.
Matud pa sa Presidente, kuyaw ang mga evacuees kun dugay pa sila magpuyo sa mga tent tungod kay mahimo silang magkasakit.
“Kaya ang pakiusap natin, hindi naman mag-aala-tsamba. Ang mga dalubhasa ang pag-aaralin natin at kung ligtas na, dapat sana, magbalikan na sa kanilang mga tahanan,” hangyo sa Presidente sa mga biktima sa linog. (ECB/PIA7-Bohol)
by aimee | Oct 21, 2013 | Headlines, Local News / Bohol Balita
TAGBILARAN CITY, Bohol, Oct. 20 (PIA)–Gitay-og na usab sa tulo ka aftershocks ang lalawigan sa Bohol.
Matud pa ni Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) Dir. Renato Solidum sa usa ka radio interview, mas kusog kini kun itandi sa mga natala sa mga niaging adlaw.
Unang nasinati sa mga Bol-anon ang magnitude 5.4 mga alas 7:03, gisundan sa magnitude 4.9 mga alas 7:34 ug ang ikatulo ang magnitude 5.2 ganinang alas 9:12 sa buntag.
Sa pagkakaron, mikabat na sa 2,193 aftershocks ang natala sukad nitay-og ang linog niadtong Oktubre 15, 2013.
Kalabot niini, gipasabot usab ni Solidum ang kalabot sa nagkadaghang buho nga gisaypan isip sinkhole nga gimugna sa linog, samtang ang uban gikasaypan nga adunay mitubong bulkan.
Gitataw ni Solidum nga walay namugnang bulkan ang 7.2 magnitude nga linog apan giingong nangita lamang og maagian ang tubig human mabag-o ang porma sa mga bato.
Gihimakak usab sa Phivolcs ang mga nikatap nga balita pinaagi sa text ug sa social media kalabot sa giingong magnitude 8 nga linog nga motay-og na usab sa Bohol.
Matud pa, dili matagna ang linog ug ang mga nasinati karon, mga aftershocks lamang nga dili na mokusog pa sa 7.2 magnitude nga linog niadtong Oktubre 15. (PIA-Bohol/ecb)
by aimee | Oct 21, 2013 | Local News / Bohol Balita
TAGBILARAN CITY, Bohol, Oct. 20 (PIA)–Gi-oktaba na sa Commission on Election (COMELEC) ang barangay elections sa Oktubre 28 dinhi sa lalawigan sa Bohol.
Kini ang nahimong desisyon sa gipahigayong COMELEC en banc, matud pa sa usa ka radio interview ni COMELEC Chairman Sixto Brillantes, human personal siyang mibista dinhi sa lalawigan kagahapon aron pagsusi sa epekto sa linog niadtong Oktubre 15.
Matud pa ni Brillantes, bisan andam na ang ahensiya sa himuong eleksyon, dili man luwas nga magpabilin sa mga dapit diin ipahigayon ang piniliay dinhi.
Giingong ipahibalo dayon nila kun kanus-a ipahigayon ang eleksyon dinhi sa Bohol. (PIA-Bohol/ecb)
by aimee | Oct 21, 2013 | Announcements, Local News / Bohol Balita
TAGBILARAN CITY, Bohol, Oct. 20 (PIA)–Gipahibalo sa gobyerno nga may madawat nga financial assistance ang mga biktima sa 7.2 magnitude nga linog nga nitay-og sa Central Visayas niadtong Oktubre 15.
Giingong ugma na sugdan sa National Disaster Risk Reduction and Management Council ang pagpanghatag sa maong cash assistance.
Atol sa media briefing nga gipahigayon niadtong Sabado sa Peoples’ Mansion, una nang gipahibalo ni NDRRMC Executive Director Eduardo del Rosario ang tabang pinansyal sa gobyerno sa mga biktima sa linog apan karong adlawa lamang gipahibalo nga sugdan na ang pagpanghatag niini sa mga pamilyang namatyan ug naangol sa Bohol ugmang adlawa.
Matud pa ni del Rosario, ang pondo niini kuhaon sa calamity fund sa gobyerno.
Makadawat og tig P10,000 ang mga namatyan, samtang tig P5,000 usab alang sa mga naangol.
Alang sa mga namatyan, kinahanglan lamang magdala og death certificate ug police report sa kamatayon sa ilang kapamilyang namatay aron makadawat sa tabang pinansyal.
Samtang certificate of confinement ang gikinahanglan alang sa mga naangol.
Giseguro ni del Rosario nga adunay igong pondo ang gobyerno alang sa tanang biktima sa linog. (PIA-Bohol/ecb)
by aimee | Oct 19, 2013 | Local News / Bohol Balita
TAGBILARAN CITY, Bohol, Oct. 18 (PIA)–Hugot karong gipasidan-an ni Department of Interior and Local Government (DILG) Sec. Mar Roxas ang mga lokal nga opisyal sa lalawigan sa Bohol batok sa pamulitika sa pangapud-apud sa mga relief goods alang sa mga biktima sa magnitude 7.2 nga linog nga nitay-og sa lalawigan niadtong Martes, Oktubre 15.
Matud pa ni Roxas, hugot nga monitoring ang ipahigayon karon sa kagamhanan taliwala sa daghang mga reklamo nga ilang nadawat nga giingong pag-abusar sa pipila ka pilitiko sa mga Bol-anon samtang naa sa panahon sa kalamidad.
Dugang pa ni Roxas, ang kalamidad sama sa linog sa Bohol panahon sa pagtinabangay ug dili pagpamulitika.
“Lahat po ng mga reklamento, ipapatupad po namin, panahon po ng sakuna ito, tulungan po natin ang lahat ng ating mga kababayan. Yong mga biktima ang dapat na mauna,” matud pa ni Roxas atol sa gipahigayong briefing sa People’s Mansion ganinang buntag kauban ni Bohol Gob. Edgar Chatto ug uban pang gabinete ni Presidente Benigno Aquino III.
Giingong ang ubang mga lokal nga politiko, mga kaalyado lamang nila ang gipanghatagan sa relief goods.
Nipasumbingay pa ang kalihim nga angay seryosohon ang pagtabang sa mga biktima sa kalamidad ilabi na nga daghan kaayo ang mga naapektuhan sa maong kalamidad.
Samtang gipahibalo ni Department of Social Welfare and Development (DSWD) Sec. Dinky Soliman nga mahimong motawag o text sa numero 0920-9463766 ang mga naapketuhan sa linog sa mga kalungsoran nga wala pa nahatagi og relief goods.
Dugang pa ni Soliman, kinahanglan ilakip og butang ang pangalan, saktong lokasyon ug unsay gikinahanglan sa maong numero.
Gihatag usab ang hotline number nga 09176274714 alang sa panginahanglan sa recovery. Giingong andam moadto sa lugar ang Philippine Air Force (AFP) sa ihatag nga saktong impormasyon nga adunay saktong detalye.
Gibutyag ni Soliman nga sa hiniusang relief operation sa nasudnon ug probinsiyal nga kagamhanan, nakahatud na sila og 94,319 ka food packs ug 85,511 bottled waters sa ikaduhang hugna sa ilang lakaw ngadto sa 26 ka lungsod sa Bohol.
Sa pagsulat niini, may natala nang 167 ka patay, 393 ang naangol ug 13 pa ang gipangita sa lalawigan sa Bohol tungod sa maong linog. (ECB/PIA7-Bohol)
